Techniki relaksacyjne dla młodzieży – sposób na stres w świecie pełnym bodźców 

Młodzież w okresie dorastania mierzy się z wieloma stresującymi sytuacjami, które dotyczą rodziny, szkoły, grupy rówieśniczej czy osobistych trudności (Jelonkiewicz, Kosińska-Dec, 2004). Choć z perspektywy dorosłych wiele z tych sytuacji może wydawać się błahych i łatwych do rozwiązania, to warto pamiętać, że o tym, czy dana sytuacja jest stresująca decyduje osoba, która jej doświadcza. Nastolatek, oceniając trudną sytuację, bierze pod uwagę nie tylko sam problem, ale też to, czy ma siłę i umiejętności, żeby sobie z nim poradzić. 

Współcześnie dzieci i młodzież są nieustannie zasypywane bodźcami – dźwiękami, obrazami, informacjami z ekranów. Smartfony, tablety, telewizory, gry i media społecznościowe sprawiają, że ich układ nerwowy jest przeciążony, co prowadzi do zmęczenia, drażliwości, trudności z koncentracją i snem. Zjawisko to nazywa się przebodźcowaniem i może mieć poważne skutki dla zdrowia psychicznego i rozwoju – zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Nadmiar technologii zaburza naturalny rytm dnia, wpływa na emocje, relacje i zdolność do skupienia się na jednej rzeczy 

Jednocześnie młodzież narażona jest na długotrwające obciążenia oraz ich kumulację w środowisku szkolnym. Wymagający program nauczania, problemy z nauką i organizacją życia szkolnego, czy trudności w relacjach społecznych – z nauczycielami i rówieśnikami mogą stanowić źródło stresu szkolnego (Elliot, Place, 2000; Jalinik, 1995; Obuchowska, 1996a; Witkin, 2000).  

Stres u młodzieży – skąd się bierze?

Trudności z nauką 

• Problemy z przyswajaniem materiału 
• Brak motywacji  
• Słabe oceny – zarówno te naprawdę złe, jak i te, które są poniżej własnych aspiracji ucznia 
• Strach przed klasówkami i odpowiedziami ustnymi  
• Obawa przed powtarzaniem klasy 

Duża presja i wymagania  

• Wysokie oczekiwania ze strony szkoły i rodziców  
• Kary za niepowodzenia 
• Niewygodne godziny zajęć 
• Zmiana szkoły  

Relacje z nauczycielami 

• Niesprawiedliwe ocenianie  
• Ośmieszanie uczniów 
• Brak zrozumienia i empatii 

Relacje z rówieśnikami 

• Wyśmiewanie, rywalizacja, upokarzanie 
• Przemoc – fizyczna, psychiczna, a nawet seksualna  
• Narkotyki, wandalizm, przestępstwa w szkole 

Technologia 

• Ciągłe powiadomienia 
• Korzystanie z ekranów przed snem  
• Przeciążenie informacyjne 
• Niebezpieczne treści  
• Brak okazji do całkowitego wyciszenia  

Młodzież stosuje różne strategie, by poradzić sobie ze stresem, niestety nie wszystkie z nich są dla nich korzystne. Chociaż mogą przynosić chwilową ulgę, w dłuższej perspektywie pogarszają sytuację i mogą prowadzić do pojawienia się nowych problemów i pogłębiania istniejących. Takie nieadaptacyjne sposoby radzenia sobie ze stresem mogą szkodzić zdrowiu psychicznemu, relacjom z innymi, a nawet prowadzić do uzależnień czy izolacji.  

Umiejętność radzenie sobie ze stresem nie jest czymś, z czym się rodzimy, a umiejętnością, której uczymy się przez całe życie. Zależy on od naszych doświadczeń, środowiska, a także od tego, jak pracujemy nad sobą. Możemy zatem uczyć się nowych sposobów radzenia sobie ze stresem, wzbogacać je i doskonalić przy pomocy różnych technik, takich jak np. relaksacja, ćwiczenia oddechowe czy nauka rozpoznawania własnych emocji. Gdy widzimy, że młody człowiek odczuwa silne napięcie, wpływające negatywnie na jego codzienne funkcjonowanie, warto udać się na konsultację do psychologa – już kilka wizyt może przynieść znaczącą poprawę i dostarczyć przydatnej wiedzy i umiejętności w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami i emocjami.

Korzyści z relaksacji i treningu uważności:  

Poprawa jakości snu 

• Zrelaksowany organizm łatwiej zasypia i lepiej się regeneruje. 

Ochrona zdrowia fizycznego 

• Stres zwiększa ryzyko wielu chorób (np. serca, cukrzycy, nadciśnienia). 

• Osłabia odporność i zdolność organizmu do walki ze stanami zapalnymi. 

Poprawa funkcji poznawczych 

• Lepsza pamięć i koncentracja. 

• Efektywniejsza nauka w stanie odprężenia. 

Rozwój umiejętności społecznych 

• Zajęcia grupowe sprzyjają integracji, budowaniu relacji i poczuciu wspólnoty. 

Profilaktyka zdrowia psychicznego 

• Zmniejszają ryzyko wystąpienia depresji, lęków i wypalenia. 

Lepsze samopoczucie i pozytywne nastawienie 

• Regularna relaksacja poprawia nastrój i zwiększa poczucie własnej wartości. 

Lepsze podejmowanie decyzji 

• Spokojny umysł pozwala trafniej oceniać sytuacje i podejmować rozsądne decyzje. 

Nauka uważności i samoświadomości  

• Pomaga młodzieży lepiej rozumieć siebie i swoje potrzeby. 

Stres u młodzieży to coraz poważniejszy problem, który wpływa na rozwój, zdrowie psychiczne młodych ludzi. Warto szukać aktywności i poznawać skuteczne techniki relaksacyjne, które pomagają zmniejszyć napięcie, wyciszyć i poprawić samopoczucie.

Jeśli odczuwasz napięcie związane z codziennymi obowiązkami szkolnymi lub po prostu potrzebujesz chwili wyciszenia — zapraszamy na zajęcia relaksacyjne dla młodzieży Techniki relaksacyjne dla młodzieży — Centrum Terapii i Rozwoju Łódź.  

Tworzymy bezpieczną przestrzeń, w której można nauczyć się prostych i skutecznych technik radzenia sobie ze stresem, poprawić koncentrację i zadbać o własne samopoczucie. 

Bibliografia: 

1. Elliott J., Place M. (2000). Dzieci i młodzież w kłopocie. Poradnik nie tylko dla psychologów (tłum. M. Babiuch). Warszawa: WSiP. 

2. Jalinik M. (1995). Lęk przed szkołą. Edukacja i Dialog, 6, s. 56–58. 

3. Jelonkiewicz I., Kosińska-Dec K. (2004). Spostrzegane zasoby, a doświadczanie stresu rodzinnego i szkolnego wśród młodzieży. W: K. Kosińska-Dec, L. Szewczyk (red.), Rozwój, zdrowie, choroba. Aktualne problemy psychosomatyki (s. 71–90). Warszawa: BEL Studio Sp. z o.o. 

4. Obuchowska I. (1996). Drogi dorastania. Psychologia rozwojowa okresu dorastania dla rodziców i wychowawców. Warszawa: WSiP. 

5. Witkin G. (2000). Stres dziecięcy. Czym jest, jak się przejawia, jak mu zaradzić (tłum. N. Radomski). Poznań: Dom Wydawniczy REBIS.